भिजिट भिषामा रोजगारी : गाडी दुर्घटना भएमा गाडी चलाउनै रोक्ने ?

मीन बहादुर पण्डित-

देशमा रोजÞगारी नभएपछी, परिवारको आर्थिक स्थीति कमजोर भएपछि, सानोतिनो ब्यवसाय गर्नलाई लगानी नभएपछि, खेती गरेर खान जमिन नभएपछि, अनी जीविकोपार्जन गर्ने कुनै उपाए नै नभएपछि, परदेश हिंड्ने हो । तर यहि साता नेपालबाट आएको एउटा खवरले यो सवै लेखौं, लेखौं बनाएको हो ।

समाचार आयो भिजिट भिषामा आउने नेपालीलाई युएईमा रोजगारी नदिन हाम्रा श्रम मन्त्री गोकर्ण विष्टले युएईका राजदूतलाई आग्रह गर्नुभएछ । तर यो आग्रह गरिरहँदा उहाँले मेनपावर कम्पनी मार्फत तै युएई आएर समस्यामा फसेकाहरुलाई सम्झिनु भयो की भएन होला ? यदी मेनपावर कम्पनी मार्फत र भिजिट भिषामा आएकाहरुको तुलना गरेर हेर्ने हो भनें भिजिटमा आउनेको तुलनामा मेनपावर कम्पनी मार्फत आएकाहरु नै धेरै ठगिएका छन । त्यसो भए के मेनपावर कम्पनी मार्फत पनि युएई आउन बन्द गर्ने त ? 

अर्को कुरा हामी रहरले विदेश आएका होइनौ मन्त्रीज्यू । हामीलाई पनि आफ्नै परिवारसँग बस्ने मन छ । हाँसोखुशी एकापसमा साट्न मन छ र विरामी पर्दा तातो खान दिने साथको खाँचो छ । तर यसका लागि के हामी स्वदेशमा नै रोजगारी पाउन सक्ने अवस्था छ त ? अनी स्वदेशमा रोजगारीको अवसर नपाएपछि रोजगारी खोज्दै विदेश नआइ सुख्ख पाइयो र मन्त्रीज्यू ? हो, त्यसैले समस्या आयो भनें त्यसको समाधानको उपाय एकैपटक बन्दमा खोज्ने होइन, त्यसरी नहेरौं । 

युएईकै कुरा गर्ने हो भनें रोजगारी खोज्दै भिजिट भिषामा यहाँ विश्वका अनेकौं मुलुकका नागरिक आइपुग्छन् । अन्य देशका नागरिकले यहाँ आएर रोजगारी खोज्ने र राम्रो रोजगारी पाउने तर हाम्रा लागि बन्द गर्ने उचित हो र ? यसका लागि त कसरी यो कुरालाई व्यवस्थीत गर्न सकिन्छ, कसरी दलालको समस्यालाई क मगर्न सकिन्छ र सेटिङको जालोलाई कसरी भत्काउन सकिन्छ भनेर हेर्न जरुरी छ ।

आफूसँग राम्रो पढाई छ, योग्यता, दक्षता र सीप छ भनें युएई भिजिट भिषामा आएर आकर्षक रोजगारी खोज्न सकिने ठाउँ हो । तर पढाईलेखाई पनि नभएका र सीप दक्षता पनि नभएकाहरुले कुनै माध्यमबाट आइपुगेपनि यहाँ राम्रो काम पाउँदैनन् । त्यसैले यसका बारेमा आफ्नै मुलुकमा सचेत बनाउन जरुरी छ । अर्को कुरा, कुनै कुरालाई रोक्न राज्यले जति कडाई गर्छ, दलालको सक्रियता र उनीहरुले असुल्ने रकम उति नै बढ्छ । त्यसैले थप मजबुत कानुनी व्यवस्था मिलाउनु नै यसको उचित बाटो हो ।

आफूसँग केहि सीप भएकाहरुलाई बिदेशमा भएका आफन्तले बोलाएर काम खोजिदिन्छन् वा खोज्न सघाउँछन् भनें त्यो राम्रै कुरा हो । यसो भनिरहँदा भिजिट भिषामा युएई उत्रिएपछि बोटबाट पैसा टिप्न पाइन्छ भन्ने खालको भ्रम छर्ने दलाललाई कसरी ठेगान लगाउने भन्ने बारेमा भनें सरकार सजग हुनै पर्दछ । सरकारको काम भनेको आफ्ना नागरिकलाई सरल र सहज तरिकाले आवतजावतको वातावरण मिलाइदिनु पनि हो ।

युएईको रोजगारीको सन्दर्भमा कि त सरकारले सरकारी तवरबाट मात्र रोजगारीमा आउन पाउने व्यवस्था गर्नु राम्रो होइन त्यसो गर्न सकिन्न भनें भिजिट भिषामा आउने विषयलाई पनि व्यवस्थीत गर्नु जायज हुन्छ । मुख्य कुरा व्यक्तिको स्वतन्त्रतापूर्वक आवत जावत गर्न पाउने मानवअधिकारको विषय पनि हो । कसैले पनि व्यक्तिगत अधिकार हनन् गर्ने काम गर्नु हुन्न ।

यसलाई व्यवस्थीत गर्न सकिने केहि उपाय हुन सक्दछन् । जस्तै यसलाई सरल बनाएर यदि कोहि व्यक्ति भिजिट भिषामा रोजगारी खोज्ने उद्धेश्यले नै विदेश जाँदै जाँदै छ भनें उसको आफन्त मध्ये एकलाई साक्षि राखेर निश्चित समयावधिमा फर्किन गरी त्यस्तो अनुमति दिन सकिन्छ । यसले आफ्नो को नागरिक, कहिले कुन मुलुकमा भिजिटमा गएको छ भन्ने तथ्याँक राज्यसँग हुन्छ ।

आफ्ना नागरिक विदेशमा अलपत्र नपरुन भन्नका लागि भिजिट भिषामा जानेले पर्यटन मन्त्रालयबाट सरल तरिकाले अनुमति लिन पाउने गरेमा पनि राम्रो हुन्छ । भिजिट भिषामा आउनेहरुलाई रोजगारीमा निरुत्साहित गर्न मन्त्री विष्टले आग्रह गरेको खवर पढेपछि मनमा लाग्यो यदी गाडी दुर्घटना भयो भने गाडी चलाउन नै प्रतिबन्ध लगाउने की बाटो सुधार्ने ? वा सवारी साधनका लागि कुनै सिस्टम बनाउने ? जहाज दुर्घटना भयो भने जहाज उडाउन नै बन्देज लगाउने की दुर्घटनाको कारण खोज्दै भविष्यमा त्यसो हुन नदिन रोकथामको उपाय खÞोज्ने ? कोहि व्यक्ति करेन्ट लागेर मर्यो भन्दैमा बिद्युत उपयोग गर्न नै प्रतिबन्ध लगाउन त मिल्दैन होला । भिजिट भिषाको विषय पनि यस्तै हो । यसलाई व्यवस्थीत गर्न जरुरी छ ।

पंक्तिकारको विचारमा भिजिट भिषामा समस्या सिर्जना हुनुको मुख्य कारण यसमा आउन गरिएको अत्याधिक कडाइ नै हो । अर्को कुरा युएईका प्रायः कम्पनिहरुले नेपाली दूतावासबाट मागपत्र प्रमाणिकरण गर्न कठिनाई हुने भन्दै भिजिटमा आएमा सहजै लिन्छौं भन्ने गरेका कारण पनि त्यहाँ पनि केहि न केहि सुधारको आवश्यकता देखिन्छ ।

फ्री भिसा फ्री टिकट सिस्टम लागु भएपनि अहिले पनि मेनपावर कम्पनीहरुले १ लाख २० हजारसम्म असुली रहेका छन । तर सरकारले त्यसको प्रभावकारी अनुगमन र नियन्त्रण गर्न सकेको छैन ।

भिजिट भिषा समस्या होइन, यो अवसर हो । तर यसको सदुपयोग गर्न सक्नु पर्दछ । सरकार लचिलो हुँदै सम्भावित समस्या रोक्न सचित हुनु पर्दछ । विमानस्थलमा हुने सेटिङ बन्द हुनु पर्दछ । त्यहि सेटिङ लगायतका कारण हाल भिजिट भिषाको शुल्क चर्को परिरहेको छ । चर्को खर्च गरिसकेको अवस्थामा युएई आइपुगेका नेपाली जसरी पनि यहिं बस्न र आफ्नो लगानी उठाउन चाहन्छन् जसले पनि समस्या थपेको छ । त्यसैले भिजिट भिषामा आउनेहरुलाई रोजगारीमा बन्देज लगाउने उपायका लागि प्रयास गर्नुभन्दा यसमा देखिएको बेथिति रोक्न समय, बुद्धि र मेहनत खर्चिन जरुरी छ । 

आफ्नो मातृभूमि फर्किने, उतै काम गर्ने र कमाउने हाम्रो पनि रहर छ । तर  बन्द हड्तालले न काम गर्न पाईन्छ, न व्यापार व्यवसाय गर्ने अवसर नै । महंगी उस्तै अनियन्त्रित छ । सधैंको राजनीतिक खिचातानी, जो सत्तामा पुग्छ उसको बिरुद्ध बन्द हड्ताल गर्नेपर्ने खालको सोच र संस्कृतिले छिट्टै मुलुक फर्किने आशा साकार भएको छैन ।

दुःखको कुरा प्रशासन, न्यायलय, यातायात, प्रहरीचौकी जताततै भ्रष्टाचार छ । राजनीतिकर्मी, खराव सरकारी कर्मचारी, ठेकेदार, गलत उद्धेश्य बोकेका ठूला ब्यापारी, गुण्डा, दलाल, चोरफटाहा, अनि स्कुल, कलेज, हस्पिटल आदि खोलेर बस्नेहरुलाई मात्र मेरो मातृभूमि स्वर्ग भएको छ । अनि हामीजस्ता कुनै पहुँच नभएका व्यक्ति विदेश पलायन नभएर अरु के गर्नु त ? जबसम्म राजनीति गर्नेहरु देश र जनताप्रति इमान्दार हुँदैनन्, जबसम्म राजनीति गर्नेहरुको चेतनाको स्तर बिकाश हुँदैन, जबसम्म राजनीति गर्नेहरुले के गर्दा राम्रो र के गर्दा नराम्रो भनेर छुट्याउन सक्दैन, तबसम्म बिभिन्न तरिकाबाट विदेश जानेहरुको लर्को रोकिन सक्दैन । त्यसैले भिजिट भिषा रोक्न होइन यस्ता बेथिति रोक्न कम्मर कसौं मन्त्रीज्यू ।

(पण्डित युएईमा कार्यरत छन् । यो सामग्री २०७५ असोज १४ गते प्रकाशित भएको हो ।) 

यो पनि पढ्नुहोस् भिजिट भिषा रोकेर समस्या समाधान हुन्न


फेसबुकबाट तपाईको प्रतिक्रिया

  • 1
  • 2
Prev Next

सामाजिक सुरक्षा योजनाको सुविधाको प्रस्ता…

सामाजिक सुरक्षा योजनाको सुविधाको प्रस्ताव तयार, एकडेढ महिनाभित्रै सूचिकरण सुरु गर्ने तयारी

काठमाडौं, भदौ २४- सामाजिक सुरक्षा कोषमा श्रमिक र रोजगारदाता सूचिकरणको काम अन्तिम चरणमा पुगेको छ । अव ढिलोमा एक डेढ महिना भित्रमै सूचिकरण सुरु गर्ने तयारीमा कोष पुगेको छ । कोषका कार्यकारी निर्देशक श्यामराज अधिकारीले सूचिकरणका...

आपूर्तिकर्ता मार्फत लिने श्रमको सूची बना…

आपूर्तिकर्ता मार्फत लिने श्रमको सूची बनाउन समिति गठन, कानूनमा नमिलेका कुरा मिलाइने

काठमाडौं, साउन ११- सरकारले कुन क्षेत्रको श्रममा आपूर्तिकर्ता मार्फत श्रमिक लिन पाउने भन्ने सूची बनाउने भएको छ । शुक्रवार श्रम रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयमा बसेको केन्द्रीय श्रम सल्लाहकार परिषदको बैठकले यसको सूची बनाउन कार्यदल नै...

साउन देखि १३ हजार ४ सय ५० भन्दा कम तलव द…

साउन देखि १३ हजार ४ सय ५० भन्दा कम तलव दिन नपाइने

काठमाडौं, असार २५- सरकारले नेपालमा कार्यरत श्रमिकको न्यूनतम ज्याला प्रतिमहिना १३ हजार ४ सय ५० तोकेको छ । यसैगरी साउन देखि दैनिक ज्याला ५ सय १७ तथा प्रतिघण्टा ज्याला रु ६९ भएको छ । रोजगारदाताहरु तथा ट्रेड युनियनहरुबीच...

यूनीप्रेस नेपालको चौथो महाधिवेशन सम्पन्न

यूनीप्रेस नेपालको चौथो महाधिवेशन सम्पन्न

काठमाडौं,  यूनियन अफ प्रेस एण्ड एलाइड वर्कस नेपाल (यूनीप्रेस)े को चौथो संघिय महाधिवेशन काठमाडौमा सम्पन्न भएको छ । महाधिवेशनले सुबर्णजंग सिजापतिको अध्यक्षतामा ३१ सदस्यीय नयाँ संघिय (केन्द्रिय) समिति सर्वसम्मत रुपमा चयन गरेको छ । समितिको सह-अध्यक्ष अर्जुन...

निर्माण मजदुर संघको नयाँ नेतृत्व चयन गर्…

निर्माण मजदुर संघको नयाँ नेतृत्व चयन गर्दै सकियो राष्ट्रिय भेला

  काठमाडौं,  अखिल नेपाल निर्माण मजदुर संघको पाँचौं राष्ट्रिय भेला सम्पन्न भएको छ । माओवादी केन्द्र निकटको अखिल नेपाल ट्रेड युनियन महासंघ आवद्ध निर्माणकर्मीहरुको सो संघको राष्ट्रिय भेलाले नयाँ नेतृत्व पनि चयन गर्यो । भेलाले संघको केन्द्रीय अध्यक्षमा...

जहाँ पुरुषलाई २५ प्रतिशत आरक्षण छ

जहाँ पुरुषलाई २५ प्रतिशत आरक्षण छ

काठमाडौं,  नेपालमा राज्यका निर्वाचित निकायहरुमा महिलाको प्रतिनिधित्व बृद्धिका लागि ३३ प्रतिशत आरक्षणको व्यवस्था छ । यहि व्यवस्थाका कारण पछिल्लो समयमा राज्यका निर्वाचित निकायहरुमा महिलाको प्रतिनिधित्वमा उल्लेख्य रुपमा बृद्धि भएको छ । केन्द्रीय तथा प्रादेशिक संसद तथा...

यस्तो छ नयाँ श्रम ऐन(ऐन सहित)

यस्तो छ नयाँ श्रम ऐन(ऐन सहित)

काठमाडौं- श्रमिकलाई सामाजिक सुरक्षा सहितको श्रम ऐन २०७४ यसअघिको श्रम ऐन, २०४८ भन्दा धेरै कुरामा श्रमिक मैत्री देखिएको छ । सञ्चयकोष, उपादान लगायतका विषयमा नयाँ श्रम ऐनले प्रष्ट व्यवस्था गरेको छ । यसैगरी नयाँ ऐनले अन्य श्रमिक...

१५ हजारको जागिर नपाएका लामिछाने महिनामै …

१५ हजारको जागिर नपाएका लामिछाने महिनामै डेढ लाख कमाउँदै

  निमदत्त सुवेदी, पोखरा  पढाइ सकेपछि जागिर खोज्न निक्कै भौतारिए सूर्यप्रसाद लामिछाने। पोखरा–लेखनाथ महानगरपालिका–३१ बेगनासतालका उनले जति प्रयत्न गरे पनि जागिर पाउन सकेनन्। अन्तत उनी निष्कर्षमा पुगेः मौरी पालन गर्ने। १५ हजार रुपैयाँको जागिर खोज्दै हिँडेका लामिछाने अहिले...