होलान् त मलेसियाका यी समस्या समाधान ?

अर्जुन काफ्ले-

मलेसिया नेपाली श्रमिकको रोजगारीका लागि एउटा मुख्य गन्तव्य मुलुक हो यद्यपी विगत १० महिनायता सो मुलुकमा नेपाली रोजगारीका लागि जान पाएका छैनन । आन्तरीक रोजगारी बलियो भइनसकेको र खाडीका मुलुकमा रोजगारीको अवसर खुम्चिंदै गएको अवस्थामा मलेसियाको रोजगारी लामो समयसम्म रोकिनु स्वयं सरकारका लागि पनि सुखद कुरा होइन । उद्यपी यो आलेखमा उठाउन खोजिएको विषय भनें यो होइन ।    

मलेसियामा रहेका नेपालीले धेरै गुनासो गर्ने विषय त्यहाँ रहेको नेपाली दुतावासले नेपालीका पक्षमा काम गर्न सकेन भन्ने हुने गरेको छ । पंक्तिकार स्वयं मलेसियामा बसेर फर्केको हुँदा यसमा व्यक्त विचारमा त्यो भोगाई पनि उत्तिकै मिसिएको छ । यो आलेख तयार पारिरहँदा मलेसियामा रहेका नेपालीका समस्या, त्यसका लागि नेपाली राजदुतले खेल्न सक्ने भूमिका र नेपालीका लागि नेपाली दुतावासले के गर्न सक्छ भन्नेमा केन्द्रीत छ । सरकारले मलेसियाका लागि नयाँ नेपाली राजदुत नियुक्त गरेको सन्दर्भमा यो विषय उपयुक्त छ भन्ने पंक्तिकारको ठम्याई हो ।

यसअघि साउदी अरवमा नेपाली राजदूत भएर काम गरिसकेका उदयराज पाण्डेलाई सरकारले मलेसियाका लागि नयाँ राजदूत छान्यो । साउदी अरवमा कार्यरत रहँदा नेपाली समुदाय आधारीत संघसंस्थासँग उति बलियो सम्वन्ध बनाउन नरुचाएको भनेर सो समुदायबाट आलोचित पाण्डे अनय विवादास्पद विषयमा नफसेका व्यक्ति हुन् । नेपाल फर्केपछि पनि श्रमिकका पक्षमा चर्को आवाजमा आफ्ना भनाई राख्ने उनले मलेसियामा नेपाली श्रमिकका पक्षमा कसरी काम गर्छन् त्यो समयक्रमसँगै देखिने नै छ ।

मलेसियामा काम गर्ने नेपाली श्रमिक विभिन्न तवरवाट पीडामा पर्दै आएका छन् । काम लगाउने कम्पनीले गर्ने श्रम शोषण, दुर्घटनामा पर्दा समेत विमा र राहत नपाइने समस्या, भने जस्तो बस्ने ठाउँ (होस्टल)को सुविधा नहुने समस्या, श्रमिक लुटिने समस्या भोग्दै आएका नेपाली श्रमिक पछिल्लो समय नेपालीबाट नै ठगिदै आएका समाचार पनि आउने गरेका छन् । विगतमा मलेसियामा काम गर्न जानु अघि नेपाली म्यानपावर कम्पनीले धेरै तलवको आशा देखाउने गरेका थिए जुन पुनः मलेसियाको रोजगारी खुल्नेवित्तिकै फेरी सुरु हुने नै छ । दुईवटा सम्झौता गरेर पठाउने देखि निःशुल्क भिषा भनिए पनि १ लाखसम्म असुल्ने प्रचलन नदेखिएको होईन । अवका दिनमा यसको निराकरणका लागि पक्कै पनि श्रममन्त्री गोकर्ण विष्टको ध्यानाकर्षण भएकै हुनुपर्दछ । जवसम्म मुहान सफा गर्न सकिन्न मलेसियामा मात्र विकृति खोजेर हुन्न । त्यसैले सुरुमा हाम्रा नेपाली श्रमिक ठगिने, लुटिने क्रम नेपालमा नै बन्द गर्न सक्नु पर्दछ ।

मलेसिया पुगेपछि नेपाली श्रमिकले भोग्दै आएको मुख्य समस्या त्यहाँ भनिएजस्तो सुुविधा नपाउनु हो । होस्टलका नाममा वाख्रा बाँध्ने खोर जस्तो ठाउँ अथवा कन्टेनरमा बस्न वाध्य नेपालीको लागि नयाँ राजदुतले आफ्ना लागि केहि नयाँ काम गर्नेछन् भन्ने आश धेरै नेपाली श्रमिकको हुनेछ ।

अर्को कुरा नेपाल र मलेसियावीच नेपाली श्रमिकको जीवन केहि सहज हुने ढंगले श्रम समझदारी त भयो तर महिनौं वित्दा समेत त्यसको कार्यान्वयन सुरु भएको छैन । हुन त मलेसियाको मानव संशाधन मन्त्रालयले नेपाली श्रमिक लैजाने विषयमा प्राथमिकताका साथ प्रयत्न गरे झैं देखिन्छ तर स्वयं मलेसिया भित्रै आप्रवासी कामदारको विषय हेर्ने गृहमन्त्रालयको कानमा यसको बतास उतिसाह्रो लागे जस्तो देखिन्न । ताप्के नतात्ने, विंड मात्रै तात्ने हुँदा रोटी पाक्न सकेन भन्ने कुरा विस्तारै छर्लङ्ग हुँदै गएको छ । नयाँ राजदूतले कति छिटो श्रम समझदारीलाई व्यवहारिक कार्यान्वयनमा लैजाने वातावरण निर्माण गर्न सक्छन् ? यसले पनि उनको कुटनीतिक क्षमता देखिनेछ ।

मलेसियामा नेपाली श्रमिकको अर्को समस्या चोरी र लुटपाट हो । पहिले त्यहाँ रहेका भारतीय मुलका मलेसियन(जो तामिल भनेर चिनिन्छन्) यस कार्यमा संलग्न रहँदै आएका थिए । पछि यस कार्यम इन्डोनेशियन हुँदै नेपाली पनि यो कार्यमा संलग्न रहेको घटना बाहिर आउनुले पनि यो थप जटिल समस्या हो । नेपाली श्रमिकको सुरक्षाका लागि विषेश पहल के गर्न सकिन्छ, त्यो पनि नयाँ राजदुतको लागि चुनौतीको विषय हो । स्वयं मलेसियन प्रहरीबाट नै लुटिएका भुक्तभोगी भेटिन्छन् मलेसियामा । मलेसियामा जलनकार्ड अर्थात त्यहाँको अध्यागमन विभागले आप्रवासीलाई दिएको हिंड्डुल गर्ने कार्ड वोकेर वाहिर निस्कदा पनि कतिपय अवस्थामा मलेसियन प्रहरीले पैसा माग्ने गरेका छन् । त्यसैले यो कार्य अत्यन्तै ससहज छ तर पनि आफ्ना अभिभावकसँग मलेसियामा कार्यरत नेपालीले यो विषयमा पनि मद्धत खोज्ने नै छन् ।

मलेसियाका कम्पनीमा काम गर्दा गर्दै मृत्यु भएका वा अंगभंग भएका नेपाली श्रमिकले क्षतिपूर्ती वा विमा अत्यन्तै कम पाउने वा पाउदै नपाउने समस्या छ । यसवारेमा दुतावास अनभिज्ञ छैन तर पनि यस वारेमा रोजगारदातासँग नेपाली दूतावासले बलियोसँग कुरा गर्न नसकेको विगतले देखाउँछ । यसमा विगतका राजदूतले उल्लेखनिय काम नगर्नुको अर्थ सो काम गरेर श्रमिक पक्षिय छवि बनाउने अवसर नयाँ राजदूत पाण्डे सामु छ । यस काममा पाण्डे सफल भए धेरै नेपालीको सम्झनामा उनी पर्नेछन् जसरी कतारमा श्रमिकका पक्षमा गरिएका निर्णयका कारण आजसम्म पूर्व राजदूत सूर्यनाथ मिश्रलाई सम्झिईन्छ ।

यसबाहेक धेरै नेपाली श्रमिक दुतावासको ढोकामा आफु पीडामा परेको र भने जस्तो काम नपाएको, काम अनुसारको दाम नपाएको, कम्पनीको म्यानेजर देखि सुपरभाइजरसम्मका मान्छेले पीडित वनाएको भन्दै गुनासोका चाङ लिएर दैनिक आउने गर्दछन् । उनीहरुको एउटै गुनासो हुन्छ मलेसियाको दुतावासले नेपालका लागि कुनै काम गर्दैन । उनीहरुका कुरा सुन्नु, एउटा अभिभावकको भूमिका निर्वाह गर्नु नयाँ राजदूतका अवका कार्यभार हुन् । र, नयाँ राजदूत आइपुग्ने वित्तिकै उनीसँग नजिक हुन आइपुग्ने 'नेपाली अगुवा' हुँ भन्नेहरुको घेरा बाहिर रहन र स्वयं दूतावासकै तल्लो तल्लामा दलाली गर्ने अड्डा चलाउन रोक्न सकेमा राजदूत उदयराज पाण्डे मलेसियामा सफल हुनेछन् ।

हुन त मलेसियामा पछिल्लो समयमा नेपाली श्रमिक त पुगेका छैनन् तर निकट भविष्यमा नेपाली श्रमिक त्यहाँ पुग्ने नै छन् । त्यो वेला नेपाली दुतावास सम्झिएर नेपाली दुतावासबाट राम्रो काम गरेको सुन्ने धेरै नेपालीको आशा छ । त्यसमा नयाँ राजदुत पाण्डे सफल रहनु् यो नै शुभकामना ।

(मलेसियामा कार्यरत रहँदा पत्रकारितामा समेत सकृय काफ्ले हाल नेपालमा छन्)

यो पनि पढ्नुहोस् विदेशबाट फर्केकाहरुलाई सहुलियत व्याजदरमा ऋण दिन यी बैंक तयार


फेसबुकबाट तपाईको प्रतिक्रिया

  • 1
  • 2
Prev Next

'तुरुन्त न्यूनतम पारिश्रमिक कार्यान्वयन …

'तुरुन्त न्यूनतम पारिश्रमिक कार्यान्वयन गर'

काठमाडौं, चैत्र २९- नेपाल ट्रेड यूनियन महासंघ(जिफन्ट) ले बिना शर्त न्यूनतम पारिश्रमिक कार्यान्वयन गर्न चिया वगान तथा चिया प्रशोधन उद्योगका सञ्चालकहरूलाई अनुरोध गरेको छ । जिफन्टका महासचिव जनक चौधरीले प्रेस विज्ञप्ती प्रकाशित गर्दै चिया उत्पादकहरूले आफ्नो...

लागु भएन न्यूनतम ज्याला, आन्दोलन सुरु गर…

लागु भएन न्यूनतम ज्याला, आन्दोलन सुरु गर्ने ट्रेड युनियनको चेतावनी

काठमाडौं, मंसीर २०- गलैंचा उद्योग तथा निकाशीकर्ताले सरकारले बृद्धि गरेको न्यूनतम तलव उपलव्ध नगराएपछि त्यसको विरुद्धमा ट्रेड युनियनहरुले आन्दोलनको चेतावनी दिएका छन् । नेपाल ट्रेड युनियन महासंघ(जिफन्ट आवद्ध जुट गार्मेण्ट कार्पेट टेक्सटायल मजदुर युनियन, नेपाल तथा...

सुचना प्रविधि श्रमिकका लागि समस्या की अव…

सुचना प्रविधि श्रमिकका लागि समस्या की अवसर ?

काठमाडौं, मंसीर २- नेपाल र नेपाली श्रमिकका लागि बढ्दो सुचना प्रविधिको प्रयोग समस्या हो वा अवसर ? अनी वर्तमान अवस्थामा यसको प्रयोग कसरी भइरहेको छ अनी भविषयमा अव के होला त ? यस बारेमा नेपाल ट्रेड...

सामाजिक सुरक्षा योजनाको सुविधाको प्रस्ता…

सामाजिक सुरक्षा योजनाको सुविधाको प्रस्ताव तयार, एकडेढ महिनाभित्रै सूचिकरण सुरु गर्ने तयारी

काठमाडौं, भदौ २४- सामाजिक सुरक्षा कोषमा श्रमिक र रोजगारदाता सूचिकरणको काम अन्तिम चरणमा पुगेको छ । अव ढिलोमा एक डेढ महिना भित्रमै सूचिकरण सुरु गर्ने तयारीमा कोष पुगेको छ । कोषका कार्यकारी निर्देशक श्यामराज अधिकारीले सूचिकरणका...

आपूर्तिकर्ता मार्फत लिने श्रमको सूची बना…

आपूर्तिकर्ता मार्फत लिने श्रमको सूची बनाउन समिति गठन, कानूनमा नमिलेका कुरा मिलाइने

काठमाडौं, साउन ११- सरकारले कुन क्षेत्रको श्रममा आपूर्तिकर्ता मार्फत श्रमिक लिन पाउने भन्ने सूची बनाउने भएको छ । शुक्रवार श्रम रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयमा बसेको केन्द्रीय श्रम सल्लाहकार परिषदको बैठकले यसको सूची बनाउन कार्यदल नै...

साउन देखि १३ हजार ४ सय ५० भन्दा कम तलव द…

साउन देखि १३ हजार ४ सय ५० भन्दा कम तलव दिन नपाइने

काठमाडौं, असार २५- सरकारले नेपालमा कार्यरत श्रमिकको न्यूनतम ज्याला प्रतिमहिना १३ हजार ४ सय ५० तोकेको छ । यसैगरी साउन देखि दैनिक ज्याला ५ सय १७ तथा प्रतिघण्टा ज्याला रु ६९ भएको छ । रोजगारदाताहरु तथा ट्रेड युनियनहरुबीच...

यूनीप्रेस नेपालको चौथो महाधिवेशन सम्पन्न

यूनीप्रेस नेपालको चौथो महाधिवेशन सम्पन्न

काठमाडौं,  यूनियन अफ प्रेस एण्ड एलाइड वर्कस नेपाल (यूनीप्रेस)े को चौथो संघिय महाधिवेशन काठमाडौमा सम्पन्न भएको छ । महाधिवेशनले सुबर्णजंग सिजापतिको अध्यक्षतामा ३१ सदस्यीय नयाँ संघिय (केन्द्रिय) समिति सर्वसम्मत रुपमा चयन गरेको छ । समितिको सह-अध्यक्ष अर्जुन...

निर्माण मजदुर संघको नयाँ नेतृत्व चयन गर्…

निर्माण मजदुर संघको नयाँ नेतृत्व चयन गर्दै सकियो राष्ट्रिय भेला

  काठमाडौं,  अखिल नेपाल निर्माण मजदुर संघको पाँचौं राष्ट्रिय भेला सम्पन्न भएको छ । माओवादी केन्द्र निकटको अखिल नेपाल ट्रेड युनियन महासंघ आवद्ध निर्माणकर्मीहरुको सो संघको राष्ट्रिय भेलाले नयाँ नेतृत्व पनि चयन गर्यो । भेलाले संघको केन्द्रीय अध्यक्षमा...