नेपाली र फिलिपिनोको जोडीः सवैको छैन जोया र जीवनको झैं वियोगान्त

मेघराज सापकोटा, युएई 

मध्यम वर्गिय परिवारकी जोया फिलिपिन्सबाट काम खोज्न दुबई आईन । केएफसी (केन्टुकी फ्राइड चिकन) मा काम पनि पाईन । काम गर्दै गर्दा आफ्नै सहपाठी जीवनसँग माया बस्यो । जीवन दुव्र्यसनीको आरोपमा दुबईमा जेल परे । जोयाले आफ्नो २-३ महिनाको तलब खर्च गरेर जेल बाट छुटाउने प्रयास गरिन । जीवनलाई दुबइबाट डिपोर्ट गरिएसँगै जोया पनि एक महिने भिषामा नेपाल आईन । नेपालमा आएर विवाह दर्ता गरिनन, गर्न सकिनन अथवा जीवनले गर्न मानेनन । २ छोरालाई भने जन्म दिएर आमाको भूमिका निर्बाह गरिन । अहिले उनी जीवनको देशलाई छोडेर आफ्ना दुई नाबालक छोराहरुलाई लिएर फिलिपिन्स फिर्ता जादैछिन पैसा कमाएर फेरी नेपाल घुम्न आउने बाचा सहित । तर जाँदा जाँदै जोयाले भनेको २ वटा वाक्यहरु निकै मार्मिक र जीवन प्रतिको उनको मायामा कत्ति पनि ह्रास नआएको झझल्को दिने खालका छन, 'टेक केयर अफ योर मम' र 'आई वील वेट फर यू ।' 

जोया प्रति धेरैले सहानुभुती देखाए । जोया र जीवनका दुई नाबालक बच्चालाई अनागरिक बनाएको बारे धेरैले दुःख ब्यक्त गरे । सामाजिक सञ्जालमा नेपाल सरकारले लिएको भिषाको जरिवानालाई लिएर आलोचना गरिए । मेरो पनि उत्तिकै सहानुभुती छ जोया र ती दुई निर्दोष नाबालक प्रति । यो हप्ताभर अनलाइनमा धेरैले पढेको मार्मिक समाचार हो । 

जोया दुबईमा कार्यरत थिईन । आफु पनि दुबईमै रहेको हुनाले यो घटना र यस्तै घट्नासँग जोडिएका अलग पाटाहरुलाई लेख्ने प्रयास गरेको हुँ । 

.....................................

के तपाईंलाई थाहा छ ? दुबईमा धेरै जोयाहरु छन । अनी धेरै जीवनहरु पनि छन । अझ तपाईंलाई खुलेर भन्ने हो भने, त्यस्ता अनागरिक बनेका धेरै नेपाली छोराछोरीहरु अहिले फिलिपिन्समा होलान । दुबईका हरेक मलहरुमा जोया र जीवनका जोडीहरु प्रशस्तै भेटिन्छन् । ती जोया र जीवनहरु एउटै कोठामा बस्छन, सुत्छन र उठ्छन । केही नेपाली बालबच्चाहरु अनागरिक बन्दै फिलिपिन्स तिरै जन्मिए होलान त केही जन्मिन नपाउदै, भ्रुण हुन नसक्दै मारिए होलान । तर अक्सर घटनमा फिलिपिनो महिला गर्भपतन गराउँदैनन् । युएईमा कार्यरत हुँदा गर्भवती भएमा उनीहरु फिलिपिन्स जान्छन् र उतै बच्चा जन्माएर त्यहिं छोडेर पुनः युएई आउँछन् । मानव जीवनमा जोया र जीवनका प्रारम्भिक घटनाहरु दुबईमा धेरै घट्छन । ती सबै घटनाक्रम नेपथ्यमा नै बिलाए र फेरी पनि बिलाउदै छन ।

तर सबैजना जोया र जीवन जस्तै पनि छैनन । ती सबैले सुसुप्त जीवनका शुक्रकीटहरुलाई यसै मिल्काएनन पनि छैनन । मैले सामाजिक संजालमा जोया र जीवनको माया र खेदले भरिपूर्ण कथाहरु पढे पछी केही सफल जोया र जीवनका कहानी किन नलेख्ने भनेर सोचें । यो बिषयलाई उठान गर्न प्रेरित गर्नु हुने एनआरएनए आईसीसी सदस्य गोपाल कंडेल प्रति आभारी छु ।

.................................................. 

भुकम्प पीडित र बाढी पीडित जिल्ला सिन्धुपाल्चोक अत्तरपुर-८ का किशोर शाक्य बिगत ११ बर्ष देखि युएईमा छन । उनले जेन शाक्यसँग आज भन्दा ८ बर्ष अगाडि लगनगाँठो कसे । अहिले उनीहरुको ६ बर्षिय एन्टोन शाक्य र १ बर्षिय एन्ड्रियु गरी २ छोरा छन । सानो परिवार सुखी परिवार रहेको किशोर छुट्टी मनाउन कहिले काँही फिलिपिन्स जान्छन त कहिले काँही नेपाल जान्छन । नेपालमा रहेका बुढा बुवा र आमालाई चाहिने खर्च बेला बेला पठाइ रहन्छन । जेन पनि आफ्ना बुवा आमालाई खर्च पठाइरहन्छिन । उनीहरु दुबै अफिसमा काम गर्छन् । जीवनमा हाँसेकै छन, खुशी छन ।

एक दिनको कुरा हो । म रस अल खैमहको मनार मलमा कफी पिएर बसिरहेको थिएँ । म सँगै एकजना साथी हुनुहुन्थ्यो । त्यो बेलासम्म किशोरलाई म चिन्दिन थिएँ । मेरै अगाडिबाट एक जोडी फिलिपिनो जस्ता देखिने नेपाली गए । मंगोलियन अनुहार रहेकोले मैले फिलिपिनो होलान भनेर त्यत्ती ध्यान दिएको थिएन । मसँगै रहेको साथीले उनीहरुलाई देखाउदै नेपाली केटाले फिलिपिनो विवाह गरेको भनेर नाक खुम्च्यायो । उनीहरुको जीवन हो, खुशी देखिन्छन, ठिकै छ नि जो विवाह गरे पनि, आफ्नो कर्तब्य भुल्नु भएनू मैले यसै भनेको थिएँ । 

यौनको मामिलामा फिलिपिनो महिलाहरु खुला र स्वतन्त्र हुन्छन । मन मिले र माया बसे उनीहरु नेपाली मात्र हैन भारतीय, अरबी र अन्य देशका नागरिकसँग विवाह गरेर बसेको धेरै देखेको छु । र प्रायः तिनै देशका नागरिकहरुले भने किन हो किन फिलिपिन्सका महिलाहरुलाई त्यत्ती राम्रो नजरले पनि हेर्दैनन । मलाई पनि त्यस्तै लाग्थ्यो शुरुशुरुमा । तर मैले मेरो सोचलाई परिवर्तन गरेको छु । आजकाल नेपाली महिलाहरुको पनि कुनै कमी छैन यौनजन्य कार्यहरुमा । व्वाईफ्रेन्ड बनाउने र पैसा कमाउने उद्देश्य बोकेका हाम्रै नेपाली चेलीबेटीहरुको पनि कमी छैन युएईमा । गैर कानुनी यौनजन्य कार्यमा अविवाहित नेपाली महिला हुन् वा नेपालमा रहने आफ्ना श्रीमानलाई थाङ्नामा सुताएर यहाँ मोजमस्ती गर्ने श्रीमतीहरु हुन् दुनियाँका यौनकर्मी भन्दा केही कम छैन नेपालीहरु दुबईका गल्लीहरुमा । तर यसको अर्थ सवै यस्तै हुन् भन्न खोजिएको भनें होइन । तसर्थ अब हामीले कुनै नेसनालिटीलाई लिएर धारणा बनाउनु बेकार रहेछ ।

संस्कृति र रितिरिवाजमा हामी भन्दा उनीहरु फरक छन । धेरै नेपालीहरु हिन्दू छन, धेरै फिलिपिनोहरु क्रिस्चियन । हामी पूर्णतः पितृसत्तात्मक समाज र सोचमा छौ, उनीहरु अली बढी मातृ सत्तात्मक समाज र सोचमा छन । फिलिपिनो केटीहरु दुबईमा कमाएर आफ्नी आमालाई पैसा पठाउने गर्दछ्न । बरु केटाहरु अली बढी लफङगा हुने गरेको देखेको छु । त्यसैले पनि जोयाले काठमाडौं छोड्ने बेलामा 'टेक केयर अफ योर मम' भनिन । आमा हुनुको महत्व उनीहरुले कहिल्यै भुल्दैनन । उनले भनिन, 'आई वील वेट फर यू' उनले जीवन प्रतिको माया अझै मारेकी छैनन । 

गोठाटार काठमाडौका दीपक बुडाथोकी बिगत ११ बर्ष देखि युएईमा छन । सन २००५ मा युएई छिरेका दीपकले २ बर्ष पछी सन २००७ मा फिलिपिनो नागरिक मिला ग्रेससँग विवाह गरे । उनीहरुले पहिले क्रिस्चियन परम्परा अनुसार चर्चमा गएर विवाह गरे भने २००८ मा नेपाल गएर मिलालाई नेपाली सँस्कृति अनुसारनै धुमधाम विवाह गरे । उनीहरुसँग अहिले ५ बर्षिय योहान मन्दीप नाम गरेका एक छोरा छन । हरेक बर्ष यी दुई जोडी छुट्टी मनाउन नेपाल जान्छन । श्रीमती मिला पनि फिलिपिन्स जानु भन्दा नेपाल जानुमै खुशी हुन्छिन । 

घरमा दीपकका बुवाआमा, दाई, भाई र दिदिबहिनीहरु छन । घरखर्च पनि दीपकले नै चलाएका छन । दीपकको परिवारमा सबै दाजुभाइहरु अहिलेसम्म सगोलमा नै बसिरहेका छन । सबै हाँसी खुशी नै छन । 

किशोर र दीपक जस्तै फुजेराका पुष्कर तिमल्सिना, दुबईका लक्ष्मण लामा, रस अल खैमहका बिक्रम मेचे लगायत अबुधाबी, शारजाह र अलऐनमा यस्ता कयौ नेपालीहरु फिलिपिनो महिलासँग सफल बैबाहिक जीवनमा रमाएका छन । उनीहरुले घर परिवार हेरेका छन । 

आज सामाजिक संजालमा जोया र जीवनको बिछोडको कहानी पढ्दै गर्दा हाम्रै समाजमा मिलनका यी कहानी पनि त छन । जोया र जीवनको कहानीमा दुःख देख्नेहरुले आफ्नो सोचमा पनि परिवर्तन गर्न उत्तिकै आवश्यक छ । दुबईमा बस्ने मेरा एक मित्रले यो ब्लगमा नाम उल्लेख नगरिदिन अनुरोध गरे । उनको तर्क थियो, 'जतिसुकै गरे पनि हाम्रै नेपाली समाजले हामीलाई देखेर नाक खुम्च्याउछ । घुमाउरो पाराले अपहेलना गर्छ ।' त्यही भएर पनि उनी युएईको नेपाली समाजमा त्यती खुल्दैनन । 'यहाँ अर्काकी स्वास्नीसँग मोज गर्ने समाजसेवीहरु छन, मलाई देखे पछी हेयको दृष्‍टिकोणले हेर्छन ।' उनले भने, 'केही अविवाहितहरु लिभिङ टुगेदरमा बस्छन । मैले त कानुन अनुसार नै विवाह गरेको हुँ ।'

यस्तै छ हाम्रो समाज । दुबईको अग्लो टावर देखेर सोच परिवर्तन नहुँदो रहेछ । अझै धेरै परिवर्तन हुन बाँकी नै छ । ती सबै अन्तराष्ट्रिय जोडीलाई मेरो पनि शुभकामना ।

www.facebook.com/deshparadesh 


फेसबुकबाट तपाईको प्रतिक्रिया

  • 1
  • 2
Prev Next

साउन देखि १३ हजार ४ सय ५० भन्दा कम तलव द…

साउन देखि १३ हजार ४ सय ५० भन्दा कम तलव दिन नपाइने

काठमाडौं, असार २५- सरकारले नेपालमा कार्यरत श्रमिकको न्यूनतम ज्याला प्रतिमहिना १३ हजार ४ सय ५० तोकेको छ । यसैगरी साउन देखि दैनिक ज्याला ५ सय १७ तथा प्रतिघण्टा ज्याला रु ६९ भएको छ । रोजगारदाताहरु तथा ट्रेड युनियनहरुबीच...

यूनीप्रेस नेपालको चौथो महाधिवेशन सम्पन्न

यूनीप्रेस नेपालको चौथो महाधिवेशन सम्पन्न

काठमाडौं,  यूनियन अफ प्रेस एण्ड एलाइड वर्कस नेपाल (यूनीप्रेस)े को चौथो संघिय महाधिवेशन काठमाडौमा सम्पन्न भएको छ । महाधिवेशनले सुबर्णजंग सिजापतिको अध्यक्षतामा ३१ सदस्यीय नयाँ संघिय (केन्द्रिय) समिति सर्वसम्मत रुपमा चयन गरेको छ । समितिको सह-अध्यक्ष अर्जुन...

निर्माण मजदुर संघको नयाँ नेतृत्व चयन गर्…

निर्माण मजदुर संघको नयाँ नेतृत्व चयन गर्दै सकियो राष्ट्रिय भेला

  काठमाडौं,  अखिल नेपाल निर्माण मजदुर संघको पाँचौं राष्ट्रिय भेला सम्पन्न भएको छ । माओवादी केन्द्र निकटको अखिल नेपाल ट्रेड युनियन महासंघ आवद्ध निर्माणकर्मीहरुको सो संघको राष्ट्रिय भेलाले नयाँ नेतृत्व पनि चयन गर्यो । भेलाले संघको केन्द्रीय अध्यक्षमा...

जहाँ पुरुषलाई २५ प्रतिशत आरक्षण छ

जहाँ पुरुषलाई २५ प्रतिशत आरक्षण छ

काठमाडौं,  नेपालमा राज्यका निर्वाचित निकायहरुमा महिलाको प्रतिनिधित्व बृद्धिका लागि ३३ प्रतिशत आरक्षणको व्यवस्था छ । यहि व्यवस्थाका कारण पछिल्लो समयमा राज्यका निर्वाचित निकायहरुमा महिलाको प्रतिनिधित्वमा उल्लेख्य रुपमा बृद्धि भएको छ । केन्द्रीय तथा प्रादेशिक संसद तथा...

यस्तो छ नयाँ श्रम ऐन(ऐन सहित)

यस्तो छ नयाँ श्रम ऐन(ऐन सहित)

काठमाडौं- श्रमिकलाई सामाजिक सुरक्षा सहितको श्रम ऐन २०७४ यसअघिको श्रम ऐन, २०४८ भन्दा धेरै कुरामा श्रमिक मैत्री देखिएको छ । सञ्चयकोष, उपादान लगायतका विषयमा नयाँ श्रम ऐनले प्रष्ट व्यवस्था गरेको छ । यसैगरी नयाँ ऐनले अन्य श्रमिक...

१५ हजारको जागिर नपाएका लामिछाने महिनामै …

१५ हजारको जागिर नपाएका लामिछाने महिनामै डेढ लाख कमाउँदै

  निमदत्त सुवेदी, पोखरा  पढाइ सकेपछि जागिर खोज्न निक्कै भौतारिए सूर्यप्रसाद लामिछाने। पोखरा–लेखनाथ महानगरपालिका–३१ बेगनासतालका उनले जति प्रयत्न गरे पनि जागिर पाउन सकेनन्। अन्तत उनी निष्कर्षमा पुगेः मौरी पालन गर्ने। १५ हजार रुपैयाँको जागिर खोज्दै हिँडेका लामिछाने अहिले...

श्रम विधेयक संसदबाट पारीत

श्रम विधेयक संसदबाट पारीत

  काठमाडौ– व्यवस्थापिका संसदले श्रम विधेयक पारीत गरेको छ । संसदको शुक्रवारको बैठकले सो विधेयक पारीत गरेको हो । विगत लामो समयसम्म छलफल भई संसदको अन्तराष्ट्रिय सम्वन्ध तथा श्रम समिति हुँदै सो विधेयक संसदको बैठकमा पुगेको...

रोजगारी पाउनु भएन ? अवशर छन्

रोजगारी पाउनु भएन ? अवशर छन्

काठमाडौं- तपाई कामको खोजीमा हुनुहुन्छ ? तर पाउनु भएको छैन ? उपाय धेरै छन् शहरमा । शहरमा युवाका लागि तालिम दिने संस्थामा जानुभयो भनें तपाईका लागि उपयुक्त तालिम र तालिमपछि रोजगारी पाइन सक्छ । यसरी नै...