घरखेत बन्धकी राखेको हुन्छ कसरी थप खर्च गर्नु ?

काठमाडौं माघ २०- पछिल्लो ६ महिनाको तथ्याँकका आधारमा नेपालबाट दैनिक विदेश जाने नेपालीको संख्या १ हजार ५ सय ८ पुगेको छ । यो अघिल्लो बर्षको ६ महिनाको भन्दा धेरै हो । पछिल्लो एक दशकमा नै हरेक बर्षजसो नेपालबाट विदेशिने नेपालीको संख्या बढीरहेको छ ।

नेपालमा त्यसरी विदेशमा काम गरेर पठाइएको रकम(रेमिट्यान्स) को हिस्सा पनि बढ्दो क्रममा छ । साथै बैदेशिक रोजगारबाट आउने रकम प्राप्त गर्ने घरधुरी र रकममा भइरहेको बृद्धिले यसको उकालो लागेको तथ्याँकलाई प्रष्ट बनाउँछ ।

जसरी विदेशिने नेपाली बढेका छन्, विदेशबाट भित्रिने रकम बढेको छ, सोही अनुपातमा ठगिका घटना पनि बढेका छन् । नेपाली विदेशमा मात्र नभई बैदेशिक रोजगारीमा पठाइदिने नाममा स्वदेशमा नै हुने ठगिका सयौं घटना हुन थालेका छन् ।

पीडितलाई छिटो छरितो न्याय दिन बैदेशिक रोजगार न्यायाधिकरण पनि छ । त्यहाँबाट अन्य अदालतबाट भन्दा धेरै छिटो न्याय निरुपणको काम भइरहेको छ । तर पनि ठगिका घटनामा बृद्धि भइरहेको छ, पीडितको संख्या बढिरहेको छ ।

यसै सन्दर्भमा बैदेशिक रोजगारीमा नाममा ठगिमा परेकाहरुलाई कानूनी सहयोग गर्दै आएको संस्था पिपुल्स फोेरमका अधिवक्ता कृष्णप्रसाद न्यौपानेसँग देश परदेश डटकमका लागि सुनिल न्यौपानेले गरेको कुराकानीः

पीडितले न्यायका लागि सवैभन्दा पहिले कहाँबाट प्रकृया सुरु गर्नुपर्छ ? नेपालबाट कसैलाई विदेश पठाउँदा, उसले गन्तव्य मुलुकमा भने अनुसारको काम पाएन, भनेको तलव पाएन र फर्किनु परेमा त्यसरी ठगिमा पारिने घटनालाई नेपालको कानूनले फौजदारी अभियोग सरह मान्दछ । यस्तो अवस्थामा फर्केको सो पीडित व्यक्तिले बैदेशिक रोजगार विभागमा एउटा निवेदन दिनुपर्दछ ।

त्यस्तो निवेदन कसरी लेख्ने ? त्यस्तो निवेदन आफैं पनि लेख्न त सकिन्छ तर त्यसमा वकिलको सहयोग लिनु पर्दछ । हुन त अहिले कतिपयले लेखन्दासलाई पनि निवेदन लेख्न लगाउने गर्दछन् तर त्यसो गर्नुहुन्न । त्यसरी दिइने निवेदन मुद्धाका लागि प्राथमिक प्रमाण हुने भएकाले पनि त्यो कमजोर बनाउनु हुन्न । त्यसैले त्यस्तो निवेदन जसलाई कानूनको भाषामा जाहेरी भनिन्छ त्यसलाई मजबुत रुपमा लेख्न लगाउनु पर्छ र त्यो कानून व्यवसायीले गरिदिन्छन् ।

के यसमा पीडित व्यक्तिले कुनै शुल्क तिर्नुपर्छ ? पर्दैन । पीडित त पीडित हो, उ घरखेत बन्धकी राखेर विदेश गएको हुन्छ, कसरी उसले खर्च गर्न सक्छ र ? यदि त्यस्ता पीडित पिपुल्स फोरमको सम्पर्कमा आएर हामी मार्फत उजुरी हाले भनें त्यसको कुनै शुल्क लाग्दैन । यसमा बुझ्नै पर्ने कुरा के पनि हो भनें यस्तो मुद्धा सरकारवादी मुद्धा हुने भएका कारण कुनै शुल्क लाग्दैन । सरकारले नै मुद्धा लडिदिन्छ । हामी उनीहरुलाई प्रकृयामा आवश्यक पर्ने सरसहयोग निःशुल्क रुपमा गरिदिन्छौं । Krishna Prasad Neupane

कति ठाउँमा तपाईहरु जस्तो संस्थाको सहयोग छ ? सरकारले सञ्चालन गरेको र हेल्भेटासको सामी परियोजनाले सञ्चालन गरेका गरेर १८ वटा सुचना केन्द्रहरु छन् । ति १८ जिल्लामा रहेका सुचना केन्द्र, त्यहाँका एफ.एम रेडियो तथा बैदेशिक रोजगार प्रवद्र्धन बोर्डले सुचना सम्प्रेशण गरिरहेको छ ।

के यस्तो मुद्धा लड्न झण्झटिलो हुन्छ ? यस्तो मुद्धालाई सरकारले प्राथमिकताका साथ छिटो छरितो रुपमा न्याय निरुपण गर्नुपर्ने व्यवस्था गरेको छ । त्यसैले यसमा तिब्र रुपमा नै काम हुन्छ । तर पीडितले उजुरी हाल्ने वित्तिकै सवैकुरा क्षणभरमै हुन्छन् भन्ने कुरा होइन । त्यसका लागि आवश्यक पर्ने समय त लाग्छ ।

पछिल्लो समयमा कस्ता खालका ठगिका मुद्धा धेरै आउँछन् ? दुईटा सम्झौता पत्र दिएर पठाउने जसका कारण नेपालीले नेपालमा भनेजति तलव विदेश पुगेपछि नपाएका मुद्धा धेरै आएका छन् । अर्को उद्धार गरिपाउँ भन्ने खालका मुद्धा धेरै छन् । पीडितका परिवारका सदस्यले विदेश गएको आफन्तलाई कुटपीट गरिएको, तलव नदिइएको र मानविय क्षमताले नभ्याउने काम लगाइएका कारण उद्धार गरिदिन आग्रह गरिएको मुद्धा धेरै आएका छन् । मलेसियामा तलव साह्रै थोरै पाएको मुद्धा आएका छन् । ६० प्रतिशत विदेशमा पठाइसकिएका व्यक्तिका घटना र ४० प्रतिशत पैसा लिएर लामो समयसम्म विदेश नपठाएका उजुरी पनि धेरै आउने गरेको छ ।Poush month Ujuri

कानून त बलियो नै छ । किन ठगि अझ बढ्दैछ त ? हाम्रो कानूनले बैदेशिक रोजगारीका नाममा हुने ठगिलाई फौजदारी अभियोगकै रुपमा लिन्छ । त्यसैले यो सरकारवादी मुद्धा हो र यसमा ७ बर्षसम्म कैद सजायको व्यवस्था छ । जरिवानाको व्यवस्था पनि छ । तर प्रहरीले जुन रुपमा आफैं अघि सरेर अपराधीलाई पक्रनु पर्ने हो त्यो बाध्यात्मक व्यवस्था यसमा छैन । जसका कारण पीडित आफैंले अपराधीलाई हातमा समातेर ल्याएर प्रहरीमा बुझाउनु पर्ने खालको अवस्थाका कारण अपराधी खुलेआम हिंडिरहेका छन् । त्यसैले फौजदारी अभियोग अन्तर्गत जसरी कारवाही हुनुपथ्र्यो त्यो हुन सकेको छैन ।

यसमा समस्या के छन् ? पीडितले पनि कतिपय अवस्थामा बीचैमा छोडेर हिंड्ने गरेका कारण समस्या छ । कतिपय जाहेरी हालेपछि विदेश जान्छन् र उनीहरुले न्यायाधिकरणमा आफैं उपस्थीत भएर बकपत्र नगरेसम्म फैसला नहुने भएका कारण पनि अपराधीले उन्मुक्ति पाइरहेको अवस्था छ । त्यसैले जाहेरवालाहरुले आफूले न्याय पाउन र अरुलाई पनि ठगि नहोस् भन्नका लागि कमसेकम न्याय निरुपण हुञ्जेलसम्मका लागि पर्खिनु पर्दछ ।

ठगि नियन्त्रणका लागि नगरी नहुने कुरा के हुन् ? सवैभन्दा पहिला यो कसुरलाई सरकारी मुद्धाको अनुसूची १ अन्तर्गत राख्नुपर्छ र प्रहरीले प्रतिवादी (अभियुक्त)लाई पक्राउ गर्ने व्यवस्था गरिनुपर्छ न की पीडित आफैं अपराधी खोज्दै हिंड्नु परोस् । यसका लागि प्रहरीलाई दायित्व र बजेटको व्यवस्था हुनुपर्दछ । अर्कोतर्फ इजाजत नलिइ कारोवार गर्नेहरुलाई पनि पक्राउ गर्न यहि खालको तदारुकता हुने व्यवस्था गर्नुपर्दछ । र, निर्माण क्षेत्रमा जस्तै यस क्षेत्रमा काम गरिरहेका मेनपावर कम्पनीलाई पनि क, ख, ग, घ जस्तै गरेर वर्गिकरण सरकारले नै गरिदिने हो भनें पनि ठगि रोक्न सजिलो हुन्छ ।


फेसबुकबाट तपाईको प्रतिक्रिया

  • 1
  • 2
Prev Next

रोजगारी पाउनु भएन ? अवशर छन्

रोजगारी पाउनु भएन ? अवशर छन्

काठमाडौं- तपाई कामको खोजीमा हुनुहुन्छ ? तर पाउनु भएको छैन ? उपाय धेरै छन् शहरमा । शहरमा युवाका लागि तालिम दिने संस्थामा जानुभयो भनें तपाईका लागि उपयुक्त तालिम र तालिमपछि रोजगारी पाइन सक्छ । यसरी नै...

सीप हुनेलाई स्ववदेशमै छ रोजगारी 

सीप हुनेलाई स्ववदेशमै छ रोजगारी 

  काठमाडौं- भक्तपुरका रमेश बाखु हाउस वायरिङ्गको काम गरेर महिनामा १५ हजार बचत गर्छन् । उनले यस्तो काम थालेको एक बर्ष मात्र भयो । ‘बिजुलीको काम सधैं नहुनसक्छ, तर कहिलेकाँहि त मारामार हुन्छ ।’ उनी भन्छन्...

यातायात मजदुरले गरे चुनाव जित्ने सदस्यला…

यातायात मजदुरले गरे चुनाव जित्ने सदस्यलाई सम्मान 

काठमाडौं– नेपाल यातायात स्वतन्त्र मजदुर संगठन, मकवानपुर जिल्ला कमिटिको आयोजनामा हेटौंडामा स्थानिय निकायको निर्वाचनमा यातायात क्षेत्रबाट निर्वाचित जनप्रतिनिधिहरुलाई बधाई तथा शुभकामना कार्यक्रम आयोजना गरियो ।  कार्यक्रमका प्रमुख अतिथी संगठनका केन्द्रीय उपाध्यक्ष अर्जुन अर्यालले निर्वाचित जनप्रतिनिधिहरुलाई खादा...

टैंकर मजदुर आन्दोलनमा, अनिश्चितकालिन हड्…

टैंकर मजदुर आन्दोलनमा, अनिश्चितकालिन हड्तालको चेतावनी 

काठमाडौं- नेपाल आयल निगम लिमिटेडले पेट्रोलियम पदार्थ ढुवानी विनियमावली २०७३ जारी गरेर टेंकर मजदुर तथा स्वरोजगार मजदुरहरुलाई पेशाबाट विस्थापीत गर्न खोजेको भन्दै त्यसको विरोधमा टैंकर मजदुरहरु आन्दोलित भएका छन् । नेपाल यातायात स्वतन्त्र मजदुर संगठन टेंकर...

श्रमिकका छोराछोरीलाई छात्रबृत्ति, उत्कृष…

श्रमिकका छोराछोरीलाई छात्रबृत्ति, उत्कृष्ट यूनियनलाई पुरस्कार

काठमाडौं-नेपाल स्वतन्त्र होटल, क्यासिनो तथा रेष्टुरेण्ट मजदुर यूनियन(नेस्वहोमयू) को ३६ औं स्थापना दिवस भव्य कार्यक्रमका साथ मनाइएको छ । ३६ औं स्थापना दिवसका अवशरमा केक काटिएको थियो भनें उत्कृष्ट तथा सर्वोत्कृष्ट यूनियनहरुलाई पुरस्कार तथा माधव...

माओवादी यूनियन परित्याग गरी ७५ जना जिफन्…

माओवादी यूनियन परित्याग गरी ७५ जना जिफन्ट प्रवेश

काठमाडौं, कात्तिक २७– ७५ जना सुरक्षा मजदुर अखिल नेपाल सेक्यूरिटी मजदुर संघ परित्याग गरी नेपाल ट्रेड यूनियन महासंघ(जिफन्ट) आवद्ध नेपाल सुरक्षा श्रमिक ट्रेड यूनियनमा प्रवेश गरेका छन् । काठमाडौंमा आयोजित एक कार्यक्रममा उनीहरु जिफन्ट प्रवेश...

श्रमिकका समस्या समाधान गर्न म प्रतिवद्ध …

श्रमिकका समस्या समाधान गर्न म प्रतिवद्ध छुः प्रधानमन्त्री प्रचण्ड

काठमाडौं, कात्तिक २७  प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले मजदुर वर्गका समस्या समाधान गर्न आफू गम्भीर रहेको बताएका छन् । शनिबार बिहान बालुवाटारमा पार्टीको भातृ संगठन अखिल नेपाल ट्रेड यूनियन महासंघको कार्यालय टिमसँग प्रधानमन्त्रीले मजदुरका समस्या समाधान गर्न...

म सकेसम्म मजदुरको पक्षमा लड्नेछु : साँसद…

म सकेसम्म मजदुरको पक्षमा लड्नेछु : साँसद अधिकारी 

  काठमाडौं, कात्तिक ११– व्यवस्थापिका संसद अन्तर्गतको विकास समितिका सभापति रविन्द्र अधिकारीले अव आउन लागेको यातायात सम्वन्धि ऐनमा मजदुरलाई अन्याय हुने विषय पर्न नदिने प्रतिवद्धता जनाएका छन् । उनले ऐनमा मजदुर विरोधि विषय आउन नदिने आफ्नो...